Zadzwoń i umów się na konsultację: telefon +48 788 950 798

Aktualności

Odruchy wczesnodziecięce – ich rola i wpływ na sposób funkcjonowania dziecka


Dziecko, które przychodzi na świat, spotyka się z otoczeniem pełnym różnorodnych bodźców zmysłowych. Opuszcza środowisko, które zaspokaja jego potrzeby w sposób automatyczny i wkracza w świat, w którym samo musi aktywnie uczestniczyć w tym procesie. Dzieje się to m.in. poprzez samodzielne oddychanie, a także czynny udział w procesie karmienia. W radzeniu sobie z nowymi wyzwaniami pomaga dziecku zestaw odruchów pierwotnych. Ich celem jest zapewnienie natychmiastowej reakcji na nowe środowisko oraz zmieniającego się potrzeby dziecka. Są to automatyczne, stereotypowe ruchy, które powstają na poziomie pnia mózgu i realizowane są w sposób nieświadomy.
Wczesnodziecięce wzorce odruchów są nieświadomymi reakcjami na bodźce. Pomagają niemowlętom w pierwszych dniach i miesiącach życia. Są pewnego rodzaju
psychomotorycznym programem awaryjnym zaprogramowanym na przeżycie. Wraz z dojrzewaniem układu nerwowego zmieniają się one w określone ruchy i stopniowo zanikają. Ważne jest, aby odruchy się pojawiły w odpowiednim dla siebie czasie i spełniły swoja rolę, a następnie powinny wygasnąć, czyli zaniknąć na rzecz wyższych form rozwoju. Zdarza się jednak tak, że przetrwają i tym samym z różnym nasieniem mogą wpływać na rozwój dzieci, a nawet na dorosłych. Odruchem przetrwałym nazywamy niezahamowaną aktywność odruchową, mogącą być oznaką niedojrzałości centralnego układu nerwowego. 

Niemowle uśmiecha się


Przedłużona aktywność odruchów pierwotnych może powstrzymać pojawienie się w ich miejsce odruchów posturalnych, których występowanie umożliwia dziecku efektywną interakcję z otoczeniem. Obecność odruchów pierwotnych po pierwszych sześciu miesiącach życia, może skutkować występowaniem niedojrzałych schematów zachowań lub sprawiać, że te pierwotne sposoby funkcjonowania pozostaną aktywne pomimo przyswojenia bardziej złożonych zdolności. Odruchy pierwotne pojawiają się w okresie życia płodowego i powinny zostać wyhamowane do szóstego, najpóźniej do dwunastego miesiąca życia. Natomiast odruchy posturalne pojawiają się po urodzeniu, a pełnię rozwoju osiągają około 42 miesiąca życia dziecka. W okresie wkroczenia w wiek szkolny odruchy posturalne powinny być już w pełni rozwinięte przy jednoczesnym zaniku przejawów aktywności odruchów prymitywnych. W sytuacji, gdy prymitywne odruchy utrzymują się u dziecka powyżej szóstego miesiąca życia oraz występuje brak lub nie są w pełni wykształcone odruchy posturalne powyżej trzech i pół lat mówimy o opóźnieniu neurorozwojowym, który świadczy o nieprawidłowym funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Ma to wpływ na dalszy rozwój kontroli postawy, równowagi oraz umiejętności motorycznych.
Badania pokazują, że największe znaczenie w prawidłowo kształtujących się umiejętnościach związanych z uczeniem się, a także z rozwojem stanów lękowym mają odruchy powiązane z funkcjonowaniem układu przedsionkowego. Do nich należy asymetryczny toniczny odruch szyjny (ATOS), symetryczny toniczny odruch szyjny (STOS), toniczny odruch błędnikowy (TOB), a także odruch Moro.

mgr Żaneta Łopata

Źródło:

  • Goddard Blythe S., „Jak osiągnąć sukcesy w nauce? Uwaga, równowaga i koordynacja”, Warszawa 2011, 
  • Goddard Blythe S., „Niedojrzałość neuromotoryczna dzieci i dorosłych”, Warszawa 2015
  • Goddard Blythe S., „Odruchy, uczenie się i zachowanie”, Warszawa 2018

powrót do listy

Wspomagamy dzieci w nabywaniu nowych umiejętności, wspieramy w trudnościach i towarzyszymy podczas procesu wzrastania.

Gabinet Terapeutyczny

Gabinet Terapeutyczny Żaneta Łopata - ikona Gabinet Terapeutyczny
Żaneta Łopata
Gabinet Terapeutyczny Żaneta Łopata - ikona lokalizacja Kojszówka 254
34-231 Juszczyn
POLSKA